close
متخصص ارتودنسی
یادداشت/تعزیه نمایش است یا تئاتر ؟
<<صفحه اصلی


روی خط ولایت

رهبر انقلاب در مراسم دانش آموختگی دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی:


هر حرکت غلط در برجام با عکس‌العمل جمهوری‌اسلامی مواجه خواهد شد



بیان مطالب ودیدگاهها




یادداشت/تعزیه نمایش است یا تئاتر ؟

هر تئاتری می تواند نمایش باشد ولی هر نمایشی تئاتر نیست . مانورنظامی ، راهپیمایی ، مسابقات ورزشی و… یک نمایش هستند ولی هرگز تئاتر نیستند.......

خداداد رضایی

کارشناس ارشد ادبیات نمایشی

                                              ***********

هر تئاتری می تواند نمایش باشد ولی هر نمایشی تئاتر نیست . مانورنظامی ، راهپیمایی ، مسابقات ورزشی و… یک نمایش هستند ولی هرگز تئاتر نیستند زیرا تئاتر بر اساس یک قصه مشخص شکل می گیرد که در ساده ترین شکل آن به شیوه سنتی و ارسطویی دارای ساختاری مشخص از مقدمه تا نتیجه دارد. در تئاتر نوآوری و خلاقیت حرف اول حضور است و مردمی که برای تماشای تئاتر به سالن ها مراجعه می کنند منتظر یک نوع رویداد جدید هستند که همراه با خلاقیت و زیبایی تماشا کنند. آیا تعزیه هم به همین روش عمل می کند؟ یعنی از آن نو آوری و خلاقیت برخوردار است ؟ از طرفی تعزیه داری قصه و ساختاری مشخص دارد؟ از طرفی دیگر، آیا می توان گفت تعزیه تئاتر نیست ؟ ماه های محرم و صفر مجالی است برای هنرمندان تعزیه تا با اجرای مجالس تعزیه در سوگواری این دو ماه مشارکت داشته باشند. تعزیه البته تئاتر است چرا ؟ چون قصه ، گفتگو و ساختار دارد . تعزیه با یک مقدمه آغاز می گردد ، معمولا مقدمات تعزیه با یک تصمیم و خداحافظی از خانواده و ایل و تبار برای اعزام به جبهه نبرد و مبارزه با کفرآغاز می شود و توسط خود شخص و یا طرف دیگر درگیر معرفی و شخصیت پردازی می شود و با نبرد بین اولیاء و اشقیاء به اوج می رسد و با شهادت به پایان می رسد . مجالس تعزیه را معمولا یک نفر کارگردانی می کند که به او تعزیه گردان یا ” ناظم البکا ” گویند . آنچه که بین دو گروه رد و بدل می شود به صورت شعر است که از نسخه های قدیمی تا به امروز دست به دست شده است در تعزیه از نمادها بسیار استفاده می شود مانند طشت آب نماد رودخانه‌ی فرات، چند شاخه برگ تداعی درختان خرما و یادآور محیط گرم در کنار فرات است و المان های زیادی که نماد ها را در تعزیه شکل می دهند . همچنین موسیقی و نوحه ها کاربردی زیاد دارد. مخاطب ، تعزیه را به خاطر برخورداری از مقدسات مذهبی خود می پذیرد و به آن احترام می گذارد و تاجایی که بعضی متعصبین دینی نقد و تغییر متون آن را غیر قابل قبول می دانند و حتی شبیه خوانان را قدسی می دانند و از او طلب حاجت می کنند. اگر بخواهیم ریشه تعزیه را در ایران پیدا کنیم باید به تاریخ تعزیه رجوع کنیم که اساتیدی مانند جابر عناصری و بهرام بیضایی به تاریخ و چگونگی شکل گیری تعزیه در ایران به طور مفصل توضیح داده اند. تعزیه به شکل امروزی از دوره آل بویه وارد کشور شد گرچه از پژوهشگران تعزیه را به سوگ سیاووش به قبل ورود اسلام به ایران نسبت می دهند اما این نوع تئاتر مذهبی در دوره صفویان رونق گرفت و در دوره زندیان به تکامل رسید و در دوره قاجار هم به اوج رسید ولی در دوره رضا خان منع شد و تعزیه خوانان مجبور به ترک شهرها و اجرا در روستاهای افتاده شدند. تعزیه را می توان تئاتر میدانی مذهبی، تئاتر سنتی و آئینی، تئاتر اسلامی و تئاتر مقدس نامید. تعزیه تئاتری میدانی است اما بخاطر عدم برخورداری از نو آوری و خلاقیت بیشتر جنبه نمایشی پیدا کرده است مخاطب از قبل قصه را می داند و خوب می داند که چه رویدادی قرار است اتفاق بیافتد حتی بخاطر تکرار خیلی از جوانان و مردم عادی بخش هایی از دیالوگهای آن را از حفظ دارند ولی تئاتر این طور است همه چیز نو و داستان نمایش قابل پیش بینی نیست باید منظر رویداد بود تا چه حاصل شود البته امروزه بعضی از هنرمندان کشور تعزیه را به سالن های اجرایی کشانده اند و با رنگ و سیاق دیگر به اجرا در می آورند . تعزیه کشور نیاز به بازنگری دارد ضمن احترام به مقدسات و حفظ فلسفی تعزیه باید آن را از تکرار خارج کرد. تعزیه ضمن اینکه یک نمایش است باید یک تئاتر خوب باشد .

http://rezaei42.ir/



ارسال نظر
نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی


پایگاه خبری تحلیلی آفتاب آبپخش